China Express 2009 – Sounds from the underground
2009-12-02 tem 04

China is met het hele Europalia-gebeuren nog meer dan anders hot en ook de Vooruit wou zijn duit in het zakje doen door ons nieuwe muzikale aspecten van de onbekende Aziatische reus te leren kennen met China Express.

Het programma was verdeeld over drie nachten met telkens aandacht voor weer een ander aspect van de laten we zeggen Chinese muziekwereld in de brede betekenis van het woord. Volgens het van Brian Eno afkomstige citaat dat gretig gebezigd werd om het hele gebeuren te promoten is de sfeer in Beijing anno 2009 even opwindend als in New York in 1979 en dat is toch wel een straffe uitspraak, als je nog maar een beetje thuis bent in de New Yorkse underground uit die jaren, die toch grootheden als Keith Haring, Talking Heads, Blondie en natuurlijk ook Madonna en ook nog eens een volledige blauwdruk voor wat house moest worden, heeft voortgebracht.

Het donderdagprogramma bracht een aantal muzikanten van de vele minderheden in China, meer bepaald volksmuziek uit het zuiden van China. Het programma was samengesteld door Gong Linna en was op zich interessant al was het maar door de vele kleurrijke kostuums. Het Chinese gevoel voor toon en melodie verschilt in ieder geval hemelsbreed van wat we in het Westen bekend zijn, en het is dan ook moeilijk om over dat programma zoiets als een gefundeerd oordeel te vellen, maar je bleef sowieso ergens met het gevoel zitten volksmuziek van slechts minderheden te hebben aanschouwd en niet bepaald wat leeft binnen de  beloofde ‘Chinese underground’. Wu Fei bracht daarna veel interessantere muziek die traditionele instrumenten op een originele manier gebruikt om een heel persoonlijk stijl te brengen. De tijd die haar was toebedeeld was eigenlijk te kort, iets wat misschien onvermijdelijk is en sommige van de aanwezige artiesten, zoals met name Wu Fei en Xiao He tekort deed. Het blijft een eerste kennismaking.  Ik ben dan nog een beetje sfeer gaan opsnuiven en de karaoke kort gaan aanhoren in het café beneden, maar veel toptalent viel er nu ook weer niet te bespeuren.

Vrijdag bracht als eerste Xiao He, die blijkbaar een soort enfant terrible van het Chinese artiestenmilieu is en misschien vanwege de taalbarrière een soort prettig gestoorde waanzin bracht, die moeilijk te catalogeren was. In ieder geval was het leukste moment toen hij plots in de gangen rond het podium begon te rennen en een geschreeuw ten beste gaf en daarmee wel zo ongeveer het hele publiek op zijn hand kreeg. Zijn vondsten zijn leuk, maar het blijft moeilijk om in te schatten in welke mate hij zich aan het Westerse publiek aanpast en wat hij zonder een taalbarrière zou brengen.
Het thema van vrijdag was eigenlijk ‘Encounters’, ontmoetingen dus tussen West en Oost. Heleen Van Haegenborgh en Ann Eysermans brachten een improvisatie-oefening met hun respectieve instrumenten. Eerlijk gezegd niet echt mijn cup of tea, maar het kon er mee door. Interessanter was de samenwerking tussen Lander Ghyselinck, percussionist en Li Tie Qiao, volgens de presentator de enige freejazz-muzikant in China. Zaten ze even zonder. Ze hadden ook niet de gelegenheid gehad om veel te oefenen, dus werd het het genre getrouw een improvisatie tussen twee knappe muzikanten. Van de samenwerking tussen Shenggi en Yan Yun heb ik door het late uur slechts het begin meegepikt. Het ging richting heel atmosferische astronautenmuziek, welke sfeer Yan Yun aan zijn jeugd in het kleine wereldje van het Chinese ruimtevaartprogramma, als zoon van de ontwerper van het Chinese astronautenpakje te danken heeft.

Dag drie bracht op papier misschien wel het meest interessante programma omdat de DJ’s die geprogrammeerd stonden niet de steun van de Chinese overheid leken te hebben. Subversief denk je dan, hoewel dat in de elektronica waar teksten zelden verwijzen naar politieke boodschappen misschien vaker nog in de richting van escapisme gaat. We hoorden veel verschillende stijlen, van de redelijk geschifte breakcore van iLoop, in de traditie van een geluidsterrorist als Alec Empire, tot de minimal techno van B6. Het is allemaal niet slecht gebracht en met veel overgave en enthousiasme (zeker het shirtloze moment van iLoop was leuk) maar waarin het dan afwijkt van Europese elektronica is mij niet duidelijker geworden. Dankzij de informatica kan gelijk welke whizz-kid tegenwoordig op zijn slaapkamertje in het beste geval verbazingwekkende dingen maken; dat hoor je tegenwoordig ook dat er een nieuwe generatie artiesten opstaan uit minder verwachte hoek, van Moskou tot Dubai over Buenos Aires; de netwerken doen daar veel aan, maar het bleef toch wat raar om tegen het einde van de avond Paul Kalkbrenner te horen. Absoluut niks op tegen, maar de originaliteitsfactor is niet overdreven groot.

Organisatie: Vooruit, Gent