Toen na een afwezigheid van 15 jaar de Canadese zanger-liedjesschrijver, bard, troubadour en poëet Leonard Cohen in 2008 brak met het voornemen om nooit meer op te treden en aankondigde opnieuw te gaan touren, was dit ingegeven door dwingende noodzaak omdat zijn toenmalige manager Kelley Lynch er met zijn fortuin vandoor was en hij aldus zijn pensioenkas diende te spijzen. In tijden van aanhoudende dalende platenverkoop leek het geven van concerten de enige optie op een gegarandeerde positieve return te zijn.

Minder cynisch is Cohen door de penibele omstandigheden niet geworden maar op een of andere manier gaf het zijn populariteit een extra boost. Overal waar hij sindsdien aantreedt, gebeurt dit voor uitverkochte zalen en aan dat succes lijkt vooralsnog geen einde te komen. Zijn vorig jaar verschenen album ‘Old Ideas’ prijkte in heel wat landen op de eerste plaats en de daaraan gekoppelde tournee met telkenmale sets van nooit minder dan drie uur, mocht opnieuw rekenen op alom lovende recensies waarbij de vraag naar tickets het aanbod menigmaal overtrof.

Qua concerten werden de Belgische fans van Cohen de voorbije maanden enorm in de watten gelegd. Zo viel vorige zomer de eer te beurt aan Gent om de première van de ‘Old Ideas World Tour’ te verzorgen. Waar het aanvankelijk de bedoeling was twee openluchtconcerten te laten plaatsvinden in het fraaie kader van het Sint-Pietersplein, werden het er uiteindelijk vijf (!) nadat de tickets voor de eerste twee avonden binnen enkele minuten de deur uitgingen. Wie er bij was, zal het zich nog lang heugen en de mond-op-mond reclame begon zelfs mythische vormen aan te nemen. Gelukkig dus dat amper tien maanden later Cohen tijdens het tweede luik van de tournee ons land opnieuw verblijdde met twee concerten, namelijk in het Antwerpse Sportpaleis (23/06) en Vorst Nationaal (30/06), zodat degenen die toen geen stoeltje in de Arteveldestad konden bemachtigen, niet al te lang dienden te treuren en zelf konden checken  binnen welk niveau de waarheid zich situeerde.
En de honger naar beschikbare tickets bleek nog steeds verre van gestild want ook deze twee avonden waren - enkele uitzonderingen buiten beschouwing gelaten - in sneltempo uitverkocht.

Dat het sfeervolle en gezellige Sint-Pietersplein deze keer moest plaatsmaken voor de kille aanblik van betonnen constructies leek op papier een nadeel maar dit voorbehoud verdween afgelopen zondag in Vorst Nationaal onmiddellijk bij het doven van de lichten en bij het inzetten van de opener van de set, « Dance Me To The End Of Love ». Meteen werd duidelijk dat waar het merendeel van de artiesten hun tanden stukbijten op vervelende echo’s en holle klanken in deze muziektempel, dit geen obstakel bleek te zijn voor Cohen en zijn team. Hij beschikt over technici op topniveau want zij slaagden er in om alles loepzuiver te laten klinken. Iedere zucht, iedere aangeslagen gitaarsnaar of ingedrukt klavier van het orgel kon men als toeschouwer onmetelijk gedetailleerd horen alsof men zich op het podium naast de muzikanten bevond. Voorwaar een huzarenstuk.
Maar ook de negen ervaren muzikanten die Cohen sinds enkele jaren in min of meer vaste bezetting begeleiden, lieten zich niet onbetuigd en onderstreepten nogmaals uiterst getalenteerd te zijn. Ze zetten een vlekkeloze, tot in de puntjes verzorgde instrumentatie neer.
Geregeld kregen ze ook de mogelijkheid aangeboden om zich solo in de kijker te spelen en werden ze – ook fysisch - in de schijnwerpers geplaatst (waarbij Cohen zich in alle bescheidenheid terugtrok in een donker plekje op het podium). Gitarist Mitch Watkins mocht aan « The Future » een extra bluesy cachet geven waarbij hij zijn gitaar deed klinken alsof Robert Cray plots was opgedoken. Ook « Bird On A Wire » dompelde hij onder in de blues waarbij de Hammond B3 van Neil Larsen en de vocalen van de zangeressen Sharon Robinson en Charley en Hattis Webb (The Webb Sisters) net als tijdens « Everybody Knows » voor een mooie aanvulling zorgden. Javier Mas voorzag via luit « Who By Fire » van een uitgebreide prachtige Spaanse intro en mede door het verfijnde drum- en baswerk van respectievelijk Rafael Gayol en Roscoe Beck toonde « Darkness » een nauwe verwantschap met het latere werk van Nick Cave die overigens nooit onder stoelen of banken heeft gestoken dat Cohen een belangrijke inspiratiebron voor hem is geweest (zie onder meer hoe hij ooit « Avalanche » naar zijn hand zette op zijn album ‘From Her To Eternity’). De schitterende vioolvirtuoos Alexandru Bublitchi tenslotte slaagde er in om via « Lover, Lover, Lover » (het enige moment trouwens waarop Cohen de indruk gaf te worstelen met het hogere ritme en dito vocalen) een zomerse bries door de zaal te laten waaien.
Hoewel met het verstrijken van de jaren Cohen’s stem grommend en nóg donkerder geworden is en aldus meer en meer geschikt lijkt voor ‘spoken word’ (tijdens zijn voordracht uit het poëtische « A Thousand Kisses Deep », louter met behulp van spaarzame en sferische klanken bijgestaan door Neil Larsen, kon men bijvoorbeeld een speld horen vallen in de zaal) gaf dit nooit aanleiding tot eentonigheid mede omdat Cohen zo uitgekiend is om de vocalen van de drie zangeressen als tegengewicht te gebruiken voor de zijne en dit met elkaar te laten correleren. Bovendien kregen ook de drie vrouwen in het gezelschap hun gloriemomenten toebedeeld. Robinson mocht bij « Alexandra Leaving » de hoofdrol voor haar rekening nemen en The Webb Sisters stuwden « If It Will Be Your Will » met hun engelenstemmen en zichzelf louter begeleidend op akoestische gitaar en harp, tot eenzame hoogte.
Zelden of nooit hebben wij een wereldster met een muzikale erfenis als Cohen trouwens zo uitvoerig zijn muzikanten en crew (inclusief geluids- en lichttechnici, webdesigner, e.d.m.) zien danken. Hij nam meermaals letterlijk en figuurlijk zijn hoedje (een fedora) voor hen af of maakte daarbij een knieval. Ook het aandachtige, respectvolle tot zelfs adorerende publiek werd geregeld in deze dankbetuiging betrokken.
Zoals te verwachten vielen er tijdens het concert geen verrassingen te noteren – of het zou het Franstalige « La Manic », een cover van Georges Dor, moeten zijn.
Cohen heeft nog steeds lak aan voorprogramma’s of speciale effecten. Meer dan een gordijn op de achtergrond en twee beeldschermen aan de zijkant van het podium waren er in dat opzicht niet te bespeuren. Het spektakel moet van hemzelf en zijn begeleidingsgroep komen.

Verder waren alle vertrouwde ingrediënten aanwezig: Cohen met fedora op het hoofd stak in een onberispelijk grijs pak (net als de rest van de crew); de setlijst bleek in vergelijking met voorbije jaren opnieuw nauwelijks of niet gewijzigd en bevatte een afwisseling tussen klassiekers en nieuwer werk; de inhoud van de bindteksten bleef nog steeds intact en werd op dezelfde momenten uitgesproken (met de woorden “Thank your for climbing so high” verwelkomde hij de toeschouwers in de nok van de zaak, bij de opening van het tweede deel van de set begroette hij het publiek met “Thank you for coming back” en haalde hij tot grote hilariteit bij « Tower Of Song » wat grapjes uit door schijnbaar onbeholpen op de synthesizer te tokkelen). Alles is sinds jaren vooraf duidelijk ingestudeerd en wordt volgens een strak schema uitgevoerd.
Daartegenover staat dan weer dat het gebodene van een zodanige kwaliteit is dat het nooit minder dan prachtig of subliem is. Hoogtepunten opsommen heeft in dit geval dan ook geen nut maar wat ons betreft, gingen de ereprijzen tijdens de twee reguliere delen van de set behalve naar de eerder vermelde  « Who By Fire » en  « Darkness », ook naar « Suzanne », « Sisters Of Mercy » (waarbij Cohen de akoestische gitaar ter hand nam en een verwijzing maakte naar zijn folkverleden) en zijn bewerking van het verzetslied « The Partisan » (dat  ook na ruim vier decennia van een absolute klasse getuigt). « Hallelujah » toonde dan weer aan dat ongeacht de vele coverversies, het patent om een dergelijk nummer te schrijven en componeren louter bij Cohen zelf berust.

Ook de toegiften verdeeld over drie rondes, waren stuk voor stuk om van te smullen.
Het massaal meegezongen « So Long, Marianne » bleek opnieuw dé publiekslieveling (waarbij Cohen de toehoorders dankte met de woorden “Thanks for the help”), het (zelf)relativerende « Going Home » uit het nieuwe album (waarbij God Cohen aanspreekt als een “Lazy bastard living in a suit”) ontpopte zich door mooie samenzang en een extra instrumentale invulling tot mogelijke klassieker in wording terwijl met « First We Take Manhattan » stevig en uptempo werd uitgepakt.
De tweede bisronde met « Famous Blue Raincoat » (Cohen op akoestische gitaar), het eerder vermelde « If It Be Your Will »  en een gezwind en ritmisch « Closing Time », was misschien zelfs nóg beter met drie voltreffers op rij.
Toen hij er nog maar eens een sprintje richting podium uitperste, hadden er al diverse toeschouwers de zaal verlaten om nog tijdig met het openbaar vervoer thuis te kunnen geraken maar de nog aanwezigen konden hun glimlach niet inhouden toen hij de openingswoorden van « I Tried To Leave You » zong (intussen liep de klok namelijk al tegen halftwaalf aan). En nog was het niet voldoende want het sluitstuk van deze avond werd gereserveerd voor het door Doc Pomus en Mort Shuman neergepende « Save The Last Dance For Me » (oorspronkelijk vertolkt door The Drifters in 1960).

Hoewel hij volgende september 79 jaar wordt, oogde Cohen bijzonder fit en vitaal (telkens hij het podium betrad of verliet, ging dit in huppel- of zelfs looppas en hij zong ook diverse nummers op zijn knieën). Of dit dan ook zijn allerlaatste tournee wordt, daar zal moeder natuur nog wel over oordelen maar wij hopen dat hij eindelijk met een voldaan gevoel van zijn welverdiend pensioen kan genieten.
Hoe het ook uitdraait, iedere aanwezige in Vorst Nationaal kon afgelopen zondagavond na een marathonsessie van ruim drie en een half uur (inclusief twintig minuten pauze tussen deel een en twee van de show) terugblikken op een prachtig concert dat ingetogen, geconcentreerd en met oog voor detail werd gebracht. En dat allemaal ‘dankzij’ een te inhalige ex-manager …

Setlist :
Dance Me To The End Of Love / The Future / Bird On The Wire / Everybody Knows / Who By Fire / The Darkness / Amen / Come Healing / Lover, Lover, Lover / A Thousand Kisses Deep (voordracht) / Anthem
Tower Of Song / Suzanne / Sisters Of Mercy / Heart With No Companion / La Manic / The Partisan / Alexandra Leaving / I’m Your Man / Hallelujah / Take This Waltz
So Long, Marianne / Going Home / First We Take Manhattan
Famous Blue Raincoat / If It Be Your Will / Closing Time
I Tried To Leave You / Save The Last Dance For Me

Neem gerust een kijkje naar de pics
http://www.musiczine.net/nl/fotos/leonard-cohen-30-06-2013/
Organisatie: Greenhouse Talent