Tokso is een kwartet bestaande uit vioolspeelster Anne Hytta, celliste (en politica) Sigrun Eng, Kelly Thoma op Griekse lier en de Franse harpiste Eleonore Billy. Daarnaast zijn ook de Iraanse percussionist Bijan Chemirani en de double bass speler Jo Skaansar hier te horen als gastmuzikanten.
Voor dit album hebben ze een soundtrack geschreven voor een duizend jaar oude gedicht genaamd Voluspa. Het gedicht beschrijft hoe een mooie wereld kapot gescheurd wordt door destructieve krachten. Dat proberen ze dus met hun muziek dus weer te geven. Wat overigens goed gelukt is. De algemene sound klinkt als een mengeling van folk, wereld- en Oosterse muziek. Je moet houden van ‘out of the box’ muziek. De cello en de viool geven het album een donkere, zware en soms middeleeuwse teneur. Het is geen hapklare brok. Maar als je voor de muziek openstelt, dan kruipt ze diep onder je huid.

Zondag 17 maart staat traditioneel in het teken van Sint-Patrick's Day - de nationale feestdag van Ierland, Noord-Ierland, Montserrat en de Canadese provincie Newfoundland en Labrador. Voor die gelegenheid kleurde ook de Grote Markt in Brussel groen. Dat zorgde voor een magisch mooi schouwspel. Dat we later een zelfde soort magie zouden beleven, binnen een eerder donkere en intensieve omkadering, wisten we toen nog niet. Windhand, de uit Virginia afkomstige doom/stoner band, stond namelijk op het podium van de gezellige totaal uitverkochte AB Club. Windhand timmert sinds 2008 aan de weg en bracht vorig jaar nog een heel goed ontvangen album uit: 'Eternal Return'. De band dompelde de zaal onder in een intensief doom/stoner sfeertje. Waardoor we ons, met de ogen gesloten, apocalyptische taferelen voor de geest haalden.

Maar eerst was er het voorprogramma Grime (****). Deze Italiaanse Sludge metal band laat zich volgens menig biografie inspireren door, we citeren: ''de rotte grond van een begraafplaats en de bedorven drek in een moeras, klinkt de band vuig en roestig, maar speelt het tegelijkertijd op het scherpst van de snede. "  Dat vuil en smerige komt terug in de messcherpe riffs die de bands als vuurpijlen op het publiek afschiet. Waarna een verschroeiende vocaal gebrul je uiteindelijk doet belanden in de diepste en smerigste kerkers van de Hel. De heren gaan waanzinnig tekeer op dat podium, en daveren als een losgeslagen bulldozer over je hoofd heen tot geen spaander geheel blijft van de zaal. Als het de bedoeling is om de Apocalyps te doen ontstaan in AB Club, dan is deze band met brio in zijn opzet geslaagd.

Lag de lat bij het voorprogramma al heel hoog, dan doet Windhand (*****) daar met een al even verschroeiende set gewoon een paar scheppen bovenop. We waren diep onder de indruk van die zware, logge en meesterlijke riffs van gitarist Garret Morris en bassist Parker Chandler. Drummer Ryan Wolfe met zijn subtiel drumwerk bezorgt je enerzijds koude rillingen, anderzijds deel hij mokerslagen uit waardoor geluidsmuren afbrokkelen. Het is toch die bijzonder emotievolle stem van Doritha Cottrell die je in diepe ontroering achterlaat. Vaak horen we binnen de kruisbestuiving tussen die vocale en instrumentale elementen een link naar bands als Black Sabbath, zeker bij de wat trage op gang komende start van elke song. Eens de registers echter open getrokken ontstaat telkens opnieuw een orkaan uitbarsting, tot de grond onder onze voeten gaat daveren. De ene na de andere aardbeving zorgt er uiteindelijk voor dat, door middel van apocalyptische taferelen, de ultieme duisternis over AB neerdaalt.
De band dompelt je de volledige set, van de eerste tot de laatste noot, onder in diezelfde donkere, intensieve sfeer waarop stilstaan onmogelijk is. Eens in een diepe trance ondergebracht , begin je gewoon te headbangen en kijk je uiteindelijk ook uw eigen demonen gewillig in de ogen. Dat is hoe we onze boterham met doom/stoner trouwens het liefst verorberen. Veel bindteksten haalt Windhand daarbij niet naar boven, de band laat vooral zijn muziek voor zich spreken.
Maar de beminnelijke en vriendelijk glimlachende Doritha verandert wel telkens van een engelachtig wezen die haar publiek zachtmoedig omarmt, in een demonische hogepriesteres die, eens al die voornoemde registers zijn open getrokken, haar publiek bezweert, hypnotiseert. En uiteindelijk in die voornoemde diepste putten van de Hel doet belanden. Ontsnappen is namelijk onmogelijk eens Doritha u in uw greep heeft. Gerugsteund dus door klasse muzikanten die de ene riff na de andere drumsalvo als vuurballen naar het publiek schieten, waardoor je trillend op de benen van zoveel intensieve emoties de zaal verlaat.

Het stralende groene licht dat nog steeds brandt op de grote markt, staat dan ook in sterk contrast met het duister maar deugddoende atmosfeer dat Windhand op deze bijzondere Apocalyptische aanvoelende avond creëerde.

Windhand + Grime
Ancienne Belgique (AB Club)
Brussel

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel

Internationale sterren op het podium van de Lokerse JazzKlub, niets meer en niets minder. Dat kregen we voorgeschoteld. Ook al zal het trio Hemingway-Jaeger-Punkt niet bij iedereen een belletje doen rinkelen. Binnen Jazz middens heeft dit trio, die improviseren tot een ware kunstvorm heeft verheven, zijn sporen ruimschoots verdiend. We citeren even uit de introductie die we in menig biografie te lezen krijgen: "Improvisatie zonder piano of gitaar lijkt klassiek van snit. Toch schuilt in die enorme erfenis ook een uitdaging. Een uitdaging die de Zwitserse saxofonist Michael Jaeger, de Duitse bassist Noah Punkt en de Amerikaanse drummer Gerry Hemingway met plezier aanvaarden. Deze drie-generaties band vaart door de mistige wateren van tonale expressie in alle denkbare constellaties: 1 + 1 + 1, 2 + 1, 3. Samen, door elkaar gegooid of iedereen tegen elkaar maar met verantwoordelijkheid, bewustzijn en humor. De muziek groeit wanneer ze gespeeld wordt en vice versa. Muziek op het scherp van de snee en een lust voor het oor, gebracht door een internationaal topgezelschap."

Jazz is nu eenmaal een muziekstijl waarbij muzikanten dat improviseren tot het oneindige hoog in het vaandel dragen. Wat Hemingway-Jaeger-Punkt hier echter naar voor brengen? Dat is toch wel van een heel ander kaliber en bewijst dat deze top muzikanten hun status binnen dat Jazz gebeuren niet hebben gestolen, integendeel zelfs. Eens op dat podium gaan ze tekeer als kinderen in een speelgoedwinkel, en stuiteren van het ene uiterste naar het andere. Maken daarbij omwegen naar oorden waar je het niet verwacht, of komen uiteindelijk terecht in een poel van pure Jazz terecht. Om daarna weer heel bewust alle regels aan hun laars te lappen, om uiteindelijk zelf hun eigenzinnige regels door je strot te rammen. Subtiel zorgt het trio er daardoor voor dat je op het puntje van je stoel blijft zitten luisteren, genieten en vooral toch veel raar opkijken. Maar ook dat laatste is net een onderdeel van de totaalbeleving als je Jazz muzikanten van dit uitzonderlijk kaliber aan het werk wil zien. Zo blijkt naderhand.
Het gebeurt trouwens zelden dat het drumwerk de rode draad vormt in het geheel. Maar op deze bonte, kleurrijke avond was het eerder dat vaak subtiele drumwerk van Hemingway, schipperend tussen intiem en oorverdovende uithalen, binnen een omkadering dat de wenkbrauwen doet fronsen. Maar dat ons eveneens met verstomming deed luisteren en vooral genieten, dat ons het meest over de streep trok. Meermaals slaagt Hemingway erin een grens te overschrijden waar feitelijk geen grenzen zijn. Of het lijkt wel alsof hij met opzet uit de toon slaat. Ook dat blijkt dan weer een onderdeel van de show te zijn, en niet een ongelukkig foutje tijdens de set. Daar komt dan trouwens ook de humor om de hoek kijken, want de reactie van Punkt op zijn contrabas of Jaeger op zijn saxofoon/klarinet zijn al even vreemd en verfrissend, en zorgen voor de ultieme kers op de taart om de waanzin compleet te maken. Want inderdaad, eveneens heel subtiel tot zelfs bewust, drijft dit trio de aanhoorder tot een zekere waanzin door hem/haar van het kastje naar de muur te sturen in die volledige set.

Besluit: Binnen het zwemwater van Jazz beweegt Hemingway-Jaeger-Punkt zich voort als een clown in het circus, die met zijn fratsen je doet schaterlachen, maar ook acrobatische toeren uithaalt , die je met open mond met verstomming slaat. Want het zijn net die clowns in dat circus die de top artiesten blijken te zijn in dat geheel.
Nu, ook Hemingway-Jaeger-Punkt weten perfect hoe ze het publiek moeten bespelen om de aanhoorder enerzijds diep te raken, anderzijds hem of haar met gefronste wenkbrauwen te doen opkijken, en totaal verweesd achter te laten.
Inderdaad, wanneer improviseren tot het oneindige tot een ware kunstvorm wordt verheven. Daar vinden we dit trio!
Kortom: Zo grensverleggend als Jazz muzikanten in die gouden tijden waren, zo ver hun tijd vooruit zijn Hemingway-Jaeger-Punkt. Want dit trio verlegt zijn eigen grens voortdurend, ter plaatse zelfs!

Hoe dat klinkt? Bekijk dit filmpje even en geniet met volle teugen: https://www.youtube.com/watch?v=1FVwvs2d2b8

Organisatie: Lokerse Jazzclub, Lokeren

Het is ondertussen meer dan 10 jaar geleden dat een piepjong Brussels duo op de Humo’s Rock Rally het onderspit moesten delven voor The Hicky Underworld: Jan Paternoster en Dries van Dijk van Black Box Revelation. Ophefmakend toen, twee gasten die zo’n rauwe blues sound wisten te maken. Het deed wat denken aan de White Stripes en het klonk eens zo makkelijk. Stiekem ging je voet steeds mee op hun simpele riffs, opgepept door een klevende ritmiek.

Black Box stond 3 avonden op rij laaiend enthousiast in de AB met hun nieuwe en ondertussen vijfde plaat ‘Tattooed Smiles’. Thema is de strijd tegen het ouder worden en hoe daarmee om te gaan. Verwacht geen pasklare antwoorden. Met de diepe lyrics, traag ingezongen, wordt je aandacht bij de nummers gehouden met veel stof om over na te denken. Dat geeft Black Box Revelation een veel volwassener karakter, zonder dat ze daarbij aan stoerheid moeten inboeten.
Meteen bij podiumopkomst kregen we “Kick The Habit” en daarna “Mama Call Me, Please”. Twee nummers van de nieuwe plaat die afwachtend zijn, iets of wat tegen de natuur van Black Box in. De eerste ingetogen indrukken werden van tafel geveegd met “High On A Wire”, waarmee Black Box Revelation, helemaal zichzelf, met heerlijke rock de toon aanzette. De muzikale tweeling is trouwens uitgebreid. Jasper Morel, een multi-instrumentalist met jazzroots, levert extra spankracht met synth, mellotron, gitaar, shakers en tamboerijn. Met “Gloria” begon het publiek al subtiel mee te doen, de ooowh’s en aaawh’s van de backing vocals werken dan ook zo aanstekelijk. Heel de zaal was alive & kicking met het opzwepende “Warhorse”, dat op z’n eind weer opnieuw en opnieuw werd ingezet tot zesmaal toe: heerlijk, grappig en totaal begrijpelijk. Tijdens andere oude bekenden als “Never Alone, Always Together” en “I Think I Like You” kregen we fijne gitaarsolo’s te zien. Jan, Dries en Jasper stonden er met het zwaard in plaats van de olijftak. Het titelnummer “Tatooed Smiles” kregen we nog een keer als bisnummer en dat klonk beide keren even energiek als op de plaat met zijn strakke riffs en een knipoog naar een van de beste bands van het moment (The War On Drugs). De mosh pits en de crowdsurfers waren helemaal op hun plaats in een enthousiast en dankbaar publiek.

Het was een zeer fijn weerzien in de AB. Met hun nieuwste album slaan ze een andere weg in, soms wat meer blues dan rock, maar totaal gepermitteerd. Live heeft Black Box Revelation al dit moois subliem gebracht. Weergaloos en onstopbaar.

Setlist: Kick The Habit / Mama Call Me, Please / High On A Wire / Lazy St / Built To Last / Gloria / War Horse / Bur-Bearing Heart / Blown Away / Never Alone, Always Together / Damned Body / Tattooed Smiles / Love Licks / My Perception / I Think I Like You / Gravity Blues / Laisser Partir / Tattooed Smiles

Organisatie: Live Nation + Ancienne Belgique, Brussel