Ever Present – Muziek maken uit alledaagse gedachten

Met ‘alledaagse gedachten’ stelt saxofonist en componist Tobias Volckaert het debuutalbum van Ever Present voor. De muziek ontstond uit kleine observaties onderweg en uit gedachten die tijdens het wandelen, fietsen of reizen met de trein naar boven kwamen. Samen met gitarist Nicolas Van Belle, contrabassist Emanuel Van Mieghem en drummer Robbe Broeckx geeft hij die persoonlijke indrukken een open, woordeloze vorm waarin compositie en improvisatie voortdurend met elkaar in dialoog gaan.
Naar aanleiding van de albumvoorstelling in Rataplan spraken we met Tobias over het ontstaan van de groep, de kracht van instrumentale muziek, zijn liefde voor het album als geheel en de toekomst van Ever Present

Cd review 2026 Alledaagse gedachten
Live review 2026 Ever Present - Tijl Piryns - Het dagelijkse leven als verbindende draad

De muziek van Ever Present is heel persoonlijk, maar je koos er bewust voor om ze met een groep te brengen. Wanneer voelde je dat deze composities een band nodig hadden?
Dat was een lang traject en zeker geen beslissing die ik van de ene dag op de andere nam. Ik begon deze muziek te schrijven nadat ik afgestudeerd was. In het begin had ik nog geen concreet doel voor ogen: ik dacht niet meteen aan een band, optredens of een plaat. Het was vooral een persoonlijk proces waarvoor ik veel tijd heb genomen. Toen er een paar nummers lagen, ben ik ze voorzichtig met enkele mensen beginnen te spelen. Zo ontdekte ik geleidelijk welke richting de muziek uit kon gaan. Ik had wel altijd een bepaald beeld van hoe ze moest klinken. Solo spelen is nooit echt mijn ambitie geweest: ik schrijf veel baslijnen en harmonieën die je als saxofonist moeilijk in je eentje kunt uitvoeren, tenzij je sterk op elektronica zou leunen. Daarom begon ik vrij snel na te denken over de muzikanten die ik erbij wilde betrekken en over hoe de band eruit moest zien.

Hoe kwam de huidige bezetting tot stand?
Robbe was de eerste van wie ik vrij zeker wist dat ik hem erbij wilde. Ik ken hem het langst en tijdens onze studies speelden we al vaak samen in duo. Dat voelde altijd heel goed, zowel muzikaal als persoonlijk. Niet veel later kwam Emanuel erbij. Ook hem ken ik uit mijn studietijd en met hem had ik eveneens al in duo gespeeld. Daarnaast wilde ik graag een modernere, elektronische en avontuurlijke klank toevoegen. Ik kende Nicolas toen nog niet persoonlijk, maar ik was geïntrigeerd door zijn project Suura en vond zijn sound heel boeiend. Ik heb hem gewoon een bericht gestuurd met de vraag of hij eens wilde samenzitten om de muziek door te nemen. Dat hebben we bij hem thuis gedaan en het klikte meteen. Niet veel later zijn we met zijn vieren samengekomen. Ongeveer twee jaar geleden speelden we de stukken voor het eerst samen. Ik voelde al snel dat de gezamenlijke klank heel goed bij deze muziek aansloot.

Ook tijdens het concert kwam Ever Present sterk als een hechte groep over, niet als een saxofonist met een begeleidingsband. Is het belangrijk voor jou?
Absoluut. Ik sta eigenlijk het liefst dicht bij iedereen, desnoods in een halve cirkel. Puur qua speelcomfort voelt dat voor mij heel aangenaam. Maar nog belangrijker is dat we als groep overkomen en niet als een begeleidingsband rond een saxofonist. Ik wil vooral dat het geheel en onze gemeenschappelijke klank naar voren komen.

Toch vertrekken de composities van jouw persoonlijke ervaringen. Waarom koos je als groepsnaam voor Ever Present en niet voor Tobias Volckaert Quartet?
De ideeën zijn inderdaad ontstaan vanuit mijn persoonlijke beleving en mijn directe leefwereld. Veel titels verwijzen naar dingen die ik zag of gedachten die bij me opkwamen terwijl ik op straat liep, in de trein zat of een wandeling maakte. Dat zijn de vertrekpunten van de nummers. Maar de interpretaties van de andere muzikanten zijn minstens even belangrijk en welkom. Ik koos hen om wie ze zijn als muzikant en om wat ze zelf aan de muziek kunnen toevoegen. Met mijn composities geef ik een kader en een bepaalde richting, maar het is niet mijn bedoeling alles tot in het kleinste detail vast te leggen. Zij hebben mee beslissingen genomen over de vorm en de uiteindelijke klank. In de praktijk zijn ze dus gelijkwaardig. Daarom stel ik ons liever als één geheel voor dan het project mijn eigen naam te geven.

De titel ‘alledaagse gedachten’ klinkt persoonlijk, maar tegelijk ook heel herkenbaar. Hoop je dat luisteraars er hun eigen ervaringen in terugvinden?
Zeker. Ik wil niet voor anderen bepalen wat ze precies moeten voelen, maar de muziek vertrekt wel heel sterk vanuit gevoel. Mijn ambitie was ook om muziek te maken die niet alleen voor muzikanten bestemd is, maar een veel breder publiek kan raken. Het is mijn kijk op mijn omgeving en op wat ik ervaar, maar ik hoop uiteraard dat ik daar niet alleen in sta. Er zijn geen teksten, maar bij elk nummer hoort voor mij wel een bepaald gevoel of een associatie met de titel. Als andere mensen zich daarin herkennen of er iets van zichzelf in terugvinden, maakt me dat heel blij. Dan ontstaat er een gedeelde ervaring, ook al beleeft iedereen de muziek op zijn eigen manier.

Geeft instrumentale muziek de luisteraar meer vrijheid dan muziek met teksten?
Dat hangt ervan af, maar deze muziek had voor mij nooit teksten nodig; het was dus geen negatieve keuze. Ik wilde open, melodische muziek maken die veel ruimte laat voor de interpretatie van de luisteraar. Een tekst kan, afhankelijk van hoe hij geschreven is, de betekenis soms sterk afbakenen. Hier zit het verhaal net in de muziek zelf.
Toch is Ever Present muzikaal wel beïnvloed door singer-songwriters. Toen ik deze muziek schreef, luisterde ik minder naar jazz en experimentele jazz en veel meer naar folk en singer-songwriting. Ik raakte erg geïnteresseerd in de manier waarop een melodie vanuit een tekst kan ontstaan. Zelf zou ik ooit graag teksten schrijven, maar ik heb me daar voorlopig nog niet echt aan gewaagd.

Veel ideeën ontstaan wanneer je onderweg bent. Hoe verloopt zo’n schrijfproces concreet?
De eerste ideeën komen meestal wanneer ik in beweging ben: tijdens het wandelen of fietsen, of wanneer ik op de trein zit. Door zo’n doorgaande, repetitieve beweging komen mijn gedachten blijkbaar goed op gang. Als er een muzikaal idee ontstaat, fluit of zing ik het in op mijn telefoon om het te bewaren. Thuis werk ik dat basisidee verder uit aan de piano of op de saxofoon. Het echte componeren gebeurt dus eerder in mijn studeerkamer, maar de eerste vonk is vaak heel nauw verbonden met onderweg zijn. Daarom verwijzen veel stukken ook naar dingen die ik onderweg heb gezien.

Waar eindigt jouw compositie en waar begint de vrijheid van de groep?
Voor mij begint die vrijheid al meteen, al geeft een compositie natuurlijk wel een kader en een richting. Het is geen volledig vrije improvisatie waarin letterlijk alles kan. Vanaf het eerste moment kunnen de muzikanten echter aangeven wat zij in de muziek horen, hoe ze haar interpreteren en wat ze willen toevoegen of veranderen. Mijn composities zijn niet onaantastbaar. Er is voortdurend een wisselwerking tussen geschreven muziek en improvisatie. Soms improviseren we binnen een harmonisch kader, zonder dat vooraf vaststaat hoelang een passage zal duren. Op andere momenten zijn er heel open stukken met weinig of zelfs geen richtlijnen. We kunnen dan beginnen vanuit een vrije improvisatie en langzaam naar een vooraf bepaald muzikaal idee toewerken. Eén muzikant introduceert dat idee, de anderen haken aan en zo bouwen we het nummer opnieuw op.

Een mooi voorbeeld daarvan is “Teruggeven, wat je nooit had”. Waarom staat deel twee vóór deel één op het album?
Het eerste deel is grotendeels gecomponeerd. Het tweede deel begint daarentegen heel open. Geleidelijk verschijnt er meer structuur: eerst komt een vaste lijn naar voren vanuit de gitaar, vervolgens sluit de contrabas aan, daarna ikzelf en ten slotte de drums. Aan het einde spelen we opnieuw allemaal samen. Het stuk bouwt zich dus vanuit een open improvisatie weer op. Op de plaat hebben we alleen Teruggeven, wat je nooit had 2 opgenomen in de eigenlijke albumboog. Deel één staat later als extra stuk. Die volgorde werkte beter voor het verloop van de plaat. De baslijn uit het eerste deel keert bovendien terug in deel twee. Daardoor bevat het tweede deel iets meer van de volledige compositie en vormt het een sterkere verbinding met de rest van het album.

De volgorde van de nummers was voor jou dus heel belangrijk?
Ja. Ik hecht er veel waarde aan dat een artiest een album maakt en niet alleen zes losse nummers bijeenbrengt. Ik vind het krachtig wanneer goed is nagedacht over hoe de nummers samenhangen en welke boog er van begin tot einde ontstaat. Dat heeft ook te maken met de manier waarop ik zelf naar muziek luister. Ik zet meestal een volledig album op en beluister het van het begin tot het einde. Natuurlijk luister ik af en toe ook naar playlists of losse nummers, maar de kracht van een goed gecureerd album blijft voor mij bijzonder groot. Ik hoop dat we met alledaagse gedachten ook zo’n geheel hebben gemaakt.

De muziek is toegankelijk en melodieus, maar klinkt nooit alsof ze met commerciële bedoelingen werd geschreven. Dacht je tijdens het componeren aan een bepaald publiek?
Nee, ik heb de muziek nooit geschreven met de vraag hoe ze zo catchy mogelijk kon worden of hoe ik er een zo groot mogelijk publiek mee kon bereiken. Ik heb geprobeerd zo eerlijk mogelijk de muziek te maken die ik wilde maken, zonder commerciële overwegingen. Dat betekent niet dat ik alleen een gespecialiseerd jazzpubliek wil aanspreken. Integendeel, het publiek mag voor mij veel breder zijn. Ik hoop dat mensen zich niet laten afschrikken doordat deze muziek onder de noemer jazz terechtkomt en daardoor vooraf al een bepaald klankbeeld verwachten. Ik wilde in de eerste plaats gewoon muziek maken, niet doelbewust een jazzalbum.

In Rataplan deelden jullie de avond met Tijl Piryns. Hoewel jullie heel verschillende middelen gebruiken, leek er een duidelijke thematische band tussen beide voorstellingen te bestaan. Ervaarde jij dat ook zo?
Ik heb zijn voorstelling van aan de zijkant bekeken en beluisterd en vond ze heel mooi. Ik voelde veel gemeenschappelijke bezorgdheden en interesses. Het medium is anders, maar dat maakt het juist interessant: je kunt gelijkaardige onderwerpen op heel verschillende manieren benaderen en daardoor andere inzichten bieden. Bij de ene luisteraar zal Tijls manier van vertellen misschien sterker binnenkomen, bij een andere onze instrumentale aanpak. Het is waardevol dat een verwant verhaal op verschillende manieren wordt verteld. Ik was dan ook heel blij met de thematische verbinding tussen beide delen van de avond.

Je speelt ook in de band van Abel Ghekiere. Is het moeilijk om binnen die verschillende projecten telkens een andere rol aan te nemen?
Ik voel me door geen van beide rollen beperkt. Abels project vertrekt uiteraard vanuit hem en wij spelen als groep met hem mee. Ook dat project is echter uit vriendschap ontstaan en die vriendschap is altijd gebleven. We spelen vandaag vaker en professioneler samen dan vroeger, maar de manier waarop we met elkaar omgaan is niet wezenlijk veranderd. Muzikaal begrijpen we elkaar goed; we hoeven daar vaak niet eens veel woorden aan vuil te maken.

Wat zijn de verdere plannen voor Ever Present?
Het waren heel fijne en intensieve jaren met de groep, tot aan de albumrelease. Ik heb absoluut de ambitie om verder te gaan. Na de releaseconcerten hoop ik richting de zomer nog enkele mooie optredens met deze muziek te kunnen spelen. De stukken zijn sinds de opnames verder gegroeid en het zou fijn zijn om die ontwikkeling nog vaker op een podium te kunnen laten horen. Tegelijk kijk ik al vooruit naar een nieuwe reeks composities voor Ever Present, al zal die er niet meteen volgend jaar komen. De komende anderhalf jaar werk ik ook aan We, Lovebirds, een nieuw project met andere muziek en muzikanten. Zodra dat wat meer vorm heeft gekregen en er opnieuw voldoende ademruimte is om te componeren, wil ik zeker nieuw materiaal voor Ever Present schrijven. Ik wil niets overhaasten, maar dit project is voor mij beslist nog niet afgelopen.

We zijn er erg blij om. We blijven alle projecten en activiteiten op de voet volgen. Veel succes nog!