Mercury Rev Clear Light Ensemble -- Crossing Border 2010
Deze zomer zagen we Mercury Rev in de in de binnentuin van het M in Leuven, en de band paste wonderwel in die kunstzinnige omgeving. Hun laatste werk, ‘Snowflake Midnight’, dateert al weer van 2008, en het ziet er sterk naar uit dat Mercury Rev nooit meer de populariteit van ‘Deserter’s Songs’ of ‘All is dream’ zal bereiken. Waar Flaming Lips voluit de kaart van de spectaculaire en commerciële liveshows uitspeelt (wel in sterk contrast met hun compromisloze albums), kiest Mercury Rev voor de artistieke ontplooiing, weg van de pop en terug naar de psychedelica van hun eerste platen ‘Yerself is steam’.

We wisten niet wat we van het project waarmee Jonathan Donahue en co vanavond naar de Arenberg gekomen waren, Mercury Rev Clear Light Ensemble, moesten verwachten. Het zou een livebegeleiding worden bij een aantal avant-garde films, maar we hadden het raden naar hoe dat ingevuld zou worden. De naam Clear Light Ensemble, suggereerde een kamerorkest, maar wie met die verwachting naar de Arenberg gekomen was, kwam bedrogen uit: vanavond zou Mercury Rev een functionele set spelen, puur ter ondersteuning van de vier kortfilms die vanavond vertoond werden. Geen zang van Jonathan Donahue dus, geen bekende nummers van Mercury Rev, het viertal speelde de hele avond in het halfduister, met de rug naar het publiek, gericht op het filmscherm, om zo goed mogelijk te anticiperen op wat er op het witte doek gebeurde. De bezetting vanavond was er een zonder drums, maar wel met gitaren, keyboards en klarinet.

Als opwarmer kregen we abstracte beelden, de muziek die Mercury Rev speelde was elektronisch en donker, en deed ons op een bepaalde manier wel aan Wolfgang Voigt’s GAS denken, de producer en labelbaas van het Keulse Kompakt label.

Le Ballon rouge (1956) is een Franse kortfilm van Albert Lamorisse, over een jongetje (de zoon van de regisseur) die een rode ballon vindt. Als spelend ontdekt de jongen dat de ballon een eigen wil heeft, en hem volgt door de Parijse wijk Menilmontant. Als de jongen naar school moet, dan wacht de ballon geduldig aan de schoolpoort tot de les gedaan is. Er volgen grappige scènes met volwassenen die de ballon proberen te grijpen, en een poëtische ontmoeting met een meisje en een blauwe ballon. Uiteindelijk worden de jongen en de rode ballon achternagezeten door een bende boefjes, en wordt de rode ballon door een katapult stukgeschoten. Dit is echter niet het einde, want van overal in de stad komen gekleurde ballonnen naar het jongetje gevlogen, en stijgt de jongen de lucht in gedragen door een bos ballonnen. Het charmante aan deze film is dat hij een stukje Parijs uit de jaren vijftig toont, die voorgoed verloren gegaan is: je ziet mannen met alpinopetten, kinderen met gebreide broeken, de eerste versies van de legendarische 2 pk-tjes. Heel herkenbaar en nog altijd sprankelend, niet te verwonderen dat deze kortfilm met een Gouden Palm in Cannes onderscheiden werd.

Lucifer Rising (1972), is een kortfilm die wellicht interessanter is om wie er aan meegewerkt heeft of als tijdsdocument van de jaren zeventig dan om de inhoud van de film. Je moet al een volledig arsenaal aan hallucinogene middelen genomen hebben om iets van dit werkstuk te maken, en wellicht zat de regisseur en de volledige filmcrew ook aan de lsd of paddo’s. De film is een onsamenhangend geheel van vulkaanerupties, Egyptische goden, hier en daar een blote tiet, druïde Stonehenge referenties en satanische rituelen. Jimmy Page en Marianne Faithfull hebben een rolletje. De componist van de oorspronkelijke soundtrack, Bobby Beausoleil, maakte deel uit van de bende van Charly Manson, en zit een levenslange gevangenisstraf uit voor een moord die hij onder invloed van Manson pleegde.

Bij beide kortfilms bracht Mercury Rev een mengeling van elektronische beats, drones en psychelische gitaarstukken, waarbij de climax van de film en de muziek nauw bij mekaar aansloten. Bij momenten had het iets van Underworld, dan was het weer Pink Floyd, of Mercury Rev zoals we het van “Senses on fire” kennen. Luid was het zeker, niet iedereen in de grote zaal van de Arenberg kon die geluidsstorm appreciëren, maar ondergetekende lustte er wel pap van.

Nive Nielsen is de eerste Groenlandse eskimozangeres die ik ooit aan het werk zag, en ik zal wel niet de enige zijn. Geen folkoristische gezangen echter, en ook geen eigenzinnige rare folk zoals we die van IJslandse bands gewend zijn. Hier stond een uitgebreide folkrockband, qua instrumentatie ergens tussen Fleet Foxes en Arcade Fire, met sterke nummers, maar de zang van Nive was soms wat dun.

Organisatie: Crossing Border (ism Arenbergschouwburg, Antwerpen)

Het Zornik van Koen Buyse is tien jaar bezig. Ze kwamen toen in de Trix (Hof ter Lo) als groentje optreden op de Humo’s Rock Rally, maar hebben intussen een status opgebouwd in ons landje: Vier platen, tientallen radiohits en niet weg te slaan van de festivalzomers; ze tekenden al voor de grootste festivals, RW & Pukkelpop. Ze haalden talrijke awards binnen en hebben drie gouden platen verkregen.
Ze namen een break na de ‘Crosses’ cd van 2007, ondanks het feit dat deze vierde cd net de meligheid en bombast had weten op te vangen met frisse, aanstekelijke en energieke rocksongs. Intussen hadden we de electropoppende Nitebytes uitstap en heeft Buyse een vaste relatie met Hanne Troonbeeckx.

2010 - Zornik is helemaal terug als kwartet. Ze zijn toe aan de vijfde cd, ‘Satisfaction kills desire’. In het herkenbare rockconcept smeult ‘80s waverock. Je krijgt de indruk dat de elektronica op het achterplan is gedrukt, maar niets is minder waar want ook al zijn er geen synths op het podium, de elektro knalt wel uit de PA versterkers. Ok, dit namen we er live
bij …!
We hoorden tijdens de maar uur durende set een soort ‘Best of’, met een glimp naar de pas verschenen plaat. Als Belgische band mochten ze gerust langer gespeeld hebben om het nieuwe materiaal een kans te geven, naast de pak herkenbare songs.
Wel is het zo dat Zornik een breed publiek weet te bereiken, zo zagen we jonge gasten als dertiger en veertigers al of niet met hun zonen & dochters. Zornik speelde op veilig en liet een geoliede indruk na; de vocalen van Buyse zijn door de jaren wat beperkter geworden. Het decor op z’n beurt was om U tegen te zeggen. De versterkers leken gekluisterd aan roosters waardoor donkere spotlights floepten. Mooi gevonden en een mooi effect!
In het begin zorgden technische problemen voor roet in het eten. Zornik wist zich te herstellen na de matige start van “I want it all”. Een Scabs beeld drong zich eerder op in het poprockende concept van songs als “Believe in me” en “It’s so unreal”, die talrijke energiestootjes opgezadeld kregen en voor de eerste ambiance zorgden. Het opbouwende “Something in the way” klonk krachtiger. Het nieuwe werk piepte even met een puike “Babylon” versie en de single “Satisfaction kills desire”, die een kleurtje kreeg door de vooraf opgenomen synths en orkestraties. Buyse was op dreef gekomen, was stemvaster en ontpopte zich als een Billie Joe Armstrong van Green Day: letterlijk een duracell konijn, waarbij het podium bijna niet groot genoeg bleek voor al z’n looppassen. Net als je dacht hier krijgen we meer van het nieuwe materiaal, schakelde de band over op de ‘Best of’, kracht bijgezet door gitaren, opzwepende drums en vuurwerkbommetjes, namelijk “The backseat”, “Walk” en “Scared of yourself”, dat eerst solo werd ingezet om dan intenser, voller en harder te klinken. Het rijtje werd nog vervolledigd met “Destination zero”, “Black hope shot down” en de bruisende en huidige Afrekening hit “The enemy”; met een uitgesponnen “Goodbye” bereikten ze het hoogtepunt: een schitterende opbouw, gepaste gitaar - drum galm en een refrein dat luidkeels werd meegezongen.

Zornik bracht geen verrassingen, waren wel een hit - boliede en tekenden voor een leuk ontspannend avondje zonder al te veel moeilijke wendingen.

Het Britse vijftal Strange Death of Liberal England zal bij de doorsnee Zornik liefhebber niet veel lichtjes hebben doen branden; het gezelschap filterde hun vroeger rammelend folkrockende sound in een subtieler gepolijst geluid, kleurrijk ondersteund en gedragen door een puike, heldere, indringende samenzang richting Arcade Fire en The Decemberists, zonder echt de punkattitude te verliezen. Ergens te situeren tussen The Clash, The men they could’t hang en The Replacements.

Organisatie: Trix, Antwerpen

Einstürzende Neubauten bestaat dertig jaar. 3 decades, Zes uur over de twee avonden, Totaalspektakel, Uitverkocht; de die-hard fans kregen hiervoor een goedkoper combiticket, wat uitermate chique was! Blixa Bargeld en z’n kompanen onderstreepten de speciale band die ze, door de jaren heen, hadden met de AB en zetten dan ook hun beste beentje voor om de onlangs nieuw verschenen compilatie ‘Strategien against Architecture IV’ glans te geven.
Observatie van de twee avonden leerde ons het volgende:
“ Einstürzende Neubauten - een stevig en nog steeds actueel klinkend muziekspektakel in een industriële atmosfeer. Genieten van oerklanken, beats en een industrial setting : tonnen, pvc buizen, kortom een hele ijzerwinkel, creatief samengebracht tot één muzikaal geheel; explosief als intimistisch klinkend, impressief als expressief aanvoelend. Wat verwacht je anders van the older & new Blixa die de paradox niet schuwt, wiens muziekaffiniteit reikt van rock, avant garde tot werk van Sjostakovitsj. En wiens waardering uitgaat naar de klank, het geluid in z'n naakte schoonheid (of afstotelijkheid), alsook de stilte in al z'n erotiek (of ‘on’ erotiek) en het contrast (of net niet) tussen beide: sound / no sound ...” Indrukwekkend dus wat de vijftigers op gemoedelijke wijze wisten verwezenlijken …

De eerste avond was een short cut Einstürzende in de AB Box in drie stukken : ze gaven zichzelf vrij spel in een short performance en performances van de individuele EN - leden – ‘Die Körper Ohne Uns’ en ‘Beating the drums’.
The short performance was materiaal (maar vier nummers btw!) - dat ze nog maar bitter weinig op hun setlist hadden staan. Een uitzonderlijk parcours van een uur die alle elementen van hierboven samenbracht in uitmuntende, bezwerende versies voor oog en oor bestemd en vol verrassende wendingen: «Sonnenbarke» van ‘Silence is sexy’, «Seele brennt», van de collector item van ‘Yu-Gung’ medio de jaren ’80, plus de cover «Stranger in the sand» van Lee Hazlewood vulde aan. «Grundstuck», was het meest diverse en spectaculaire nummer, die ze al eens speelden tijdens hun 25st Anniversary Tour.
In dit concept koesteren we «Pelikanol» en « Perpetuum mobile», die we waarschijnlijk nooit live zullen horen …

‘Die Körper Ohne Uns’: Hier kon gitarist Jochen Arbeit even z’n ding doen met moderne dans, video, weirde knisperende elektronica, soundscapes en vervormde gitaarloops en – experimentjes. Boodschappen van treurnis & blijdschap, met een link naar de Residents was hier op z’n plaats met absurd theater!

Het derde stuk was het project van NU Unruh, ‘Beating the drums’’; overal op het podium en in de zaal werden tafels met drums en cymbalen geplaatst en iedereen werd uitgenodigd om eens lekker & naar hartelust met de gekregen drumsticks erop te slaan; chaos - uit de maat en op maat, door de tunes van enkele trance aanzwellende instrumentale soundscapes en electrobeats. Genot en frustratie kenden de vrije loop op de bezwerende ritmes. Een uurtje interactief spektakel op z’n Safri Duo’s “Played a live gogo”, z’n Liars’ “Let the drums speak” en het straatspektakel van Les Tambours du Bronx.

De tweede avond was een reguliere Einstürzende Neubauten show , nou ja ’t is te zien hoe je het wil interpreteren, maar hier heb je visueel spektakel gecombineerd met stahlwerk (staven, staalplaten, buizen, wielschijven), allerhande percussie materiaal (van plastic, pvc buizen, veren, tonnen, blikken, bekers, belletjes, glas, slangen van compressoren en andere ‘garbage materiaal) en de traditionele instrumenten, die wel uit de bocht gingen, gedragen door de Duits/Engelse fluister -, krijsende gil/ praatzang van Blixa.
Termen als chaos, melodie, kabaal, schoonheid, toegankelijkheid, experiment , creativiteit, spitsvondigheid en klasse zijn hier op hun plaats. Geluid, oerklanken, avantgarde, industrial, pop en rock die zalvend, zacht, sfeervol, gebald, krachtig, dansbaar en explosief klonken, gaan hier samen.
Daarnaast werd traditietrouw de gig opgenomen en kon je iets na het optreden de USB aankopen als herinnering van 30 jaar Neubauten.
Elke song had z’n eigen structuur en verhaal. Hoe ze het op het podium uitvoerden, was steevast de moeite. Duidelijk was dat de songs een intrigerende en mooie opbouw hadden, vervat van een dosis experiment. Verbluffend en indrukwekkend hoe de staalpercussionisten NU Unruh, Rudolf Moser, gitarist Jochen Arbeit, bassist Alexander Häcke en de toetsenist met de instrumenten konden omspringen. De (krijsende) zegzang, soms hoog uithalend, van Blixa gaf dan nog een extra tintje.

De klemtoon van de set focuste zich vanaf de cd ‘Tabula rasa’ (’93). De toegankelijke melodieën en zalvende beats puilden uit van creativiteit, avontuur, subtiliteit, finesse en de praatbabbels van Blixa. Al meteen kregen we enkele uitgebreide versies te horen van “Befindlichkeit des landes” (‘Silence is sexy’), “Die interimslieben” (‘Tabula rasa’) en uit de recente plaat ‘Alles wieder offen’ (uit 2007), “Von wegen” en “Unvollständigkeit”, die een closing final hadden door metalen buizen en glaswerk uit een laadbak te laten vallen. We kwamen even op adem en konden wegdromen op een ingetogen, donker, sfeervol pakkende “Nagorny karabach” van dezelfde plaat en “Dead friends around the corner” uit ‘Perpetuum mobile’.
We konden ons ‘nostalgisch’ hartje ophalen met oudjes “Installation” en “Jeder satz mit ihr halt nach (rampe)”; verbaasd en met wijdopen mond stonden we te genieten, te kijken en te luisteren naar de repeterende aanzwellende ritmes en de explosieve stootjes. Opnieuw werd recent materiaal aangehaald met “Ich hatte ein wort” en “Let’s do it dada”, die een zalvende melodie en industrial wave tint hadden, durfden te ontsporen, en waarop creatief omgegaan werd met staalpercussie en een vinylplaat. Verbluffend crimineel gedaan!
Een snedige “Haus der Luëge”, een gevoelige “Sabrina (I wish this could be your colour)” volgden. “Susej”, al van in de beginjaren ‘80 in de gedachtespinsels van Blixa, maar pas recent vaste vorm gekregen, besloot de set. Hier grapte hij over een jonge vs oude vs nieuwe Bargeld …. Na een kleine pauze volgde nog een uitgesponnen bis ronde van bijna een uur. De kers op de taart was een staalharde versie van “Headcleaner”, die ontaarde in noisegolven; een glansrol was weggelegd voor Häcke, die uit de kabel van z’n bas allerhande dreunende geluiden haalde, en daaropvolgende z’n bas pijnigde.
Tot slot hadden we nog het erotiserende “Silence is sexy”, met de niet weg-te-slane postcoïtale sigaret, die enkele vrouwen op de eerste rij naar een hoogtepunt bracht … Op de opbouwende songs “Youme & Meyou” en “redukt” vloeiden staalpercussie en orkestraties samen. En de link met klassiek schuilde om de hoek in het wonderschone “Total eclipse of the sun”, die na ruim 2 ½ uur de ‘last decade’ van Einstürzende Neubauten besloot.

Kijk, Einstürzende Neubauten is een invloedrijke band, is z’n naam meer dan waardig en is de band voor wie graag slalomt tussen avantgarde en toegankelijkheid, én geluid, lawaai tot schoonheid en kunst verheft …

Neem gerust een kijkje naar de pics

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel

De Vk* had vrijdag de eer om het Californische DevilDriver te verwelkomen. Ze stonden al enkele jaren op Graspop en nu was Sint-Jans Molenbeek aan de beurt om de groep rond Dez Fafara (ex-Coal Chamber) live aan het werk te zien. De avondklok werd ingesteld.

Eerst kregen we nog 2 guests voorgeschoteld: het tevens uit Californië afkomstige Vengince bracht een experimentele mix van metal, hardcore en Bay Area thrash overgoten met een electronisch sausje, terwijl het vanuit Londen opererende maar oorspronkelijk vanuit Gibraltar afkomstige Breed 77 (dat we vroeger al eens mochten aanschouwen als support act voor Prong) nog een stapje verder gaat door nog vlagen flamenco aan hun alternatieve metal te durven toevoegen.
Beiden kregen een groot halfuur om het publiek op te warmen en aan de temperatuur van de – ook qua akoestiek schitterende – zaal te voelen, slaagden ze met glans.

Rond 22h00 was het de beurt aan support 36 Crazyfists om het kwik in de thermometer nog een beetje de hoogte in te jagen, wat voor deze Canadezen, afkomstig uit het berenkoude Alaska een welkome afwisseling was. Met al 6 albums achter de kiezen zijn de mannen van 36 Crazyfists reeds ouwe rotten in het vak. In 1994 opgericht brachten ze in hun begindagen een soort nu-metal in navolging van deze opgekomen muziekstroming in de VS. Later schakelden ze over op metalcore en post-hardcore. En het was in die stijl dat we van bij de start van de set rake klappen rond onze oren kregen.
Zanger Brock Lindow had zijn naam niet gestolen: één brok energie in de vorm van een reus van 2 meter (hetzelfde petje op als AC/DC-frontman Brian Johnson) die de longen uit zijn lijf schreeuwde en onophoudelijk alle hoeken van het podium opzocht. Ook het publiek was opgehitst en de eerste molenwiekende armen, gevolgd door kicks ter hoogte van het hoofd werden gesignaleerd in de moshpit. De agressie was af te lezen van de personen die zich in dit tumult durfden begeven en het overgrote deel van het publiek werd noodgedwongen richting zijkanten van de zaal gestuwd. Dat er geen gewonden vielen, blijft een raadsel. De Canadezen kregen een uur de tijd om het publiek op boiling point temperatuur te brengen en slaagden daar met verve in.

De exorcisten van DevilDriver namen om 23h15 het podium van de Vk* in beslag. Een directe kopstoot “I Could care less” zou het begin worden van een groot uur duiveluitdrijving. De groep ontstond in 2002, nadat Dez Fafara genoeg had van de ingeslagen weg met Coal Chamber en besloot om uit deze groep te stappen na een ontmoeting met de andere bandleden op één of andere typische Californische BBQ. En dat er een groep op het podium stond, was al van bij de aanvang van de set duidelijk: de twee gitaristen Mike Spreitzer en Jeff Kendrick pijnigden hun gitaren alsof het slachtoffers waren in Guantanamo Bay en de ritmesectie Jon Miller (bas) en John Boecklin (drums) waren één brok graniet die deze groove metal ondersteunden.
Dez Fafara ging tekeer alsof hij dringend zelf een duiveluitdrijving nodig had. Zijn lange haar vloog alle kanten op en nu en dan zagen we een staaltje windmilling of circle headbanging om U tegen te zeggen. Aan beweging op het podium geen gebrek en ook in het publiek was er geen seconde tijd om rustig dit tafereel te aanschouwen.
Tweede hoogtepunt was “Forgiveness is a 6 gun” dat met de snelheid en de kracht van een machinegeweer in het publiek werd afgeschoten. Fafara is de ideale frontman om er nog een schepje bovenop te doen en het publiek op te hitsen naar ongekende hoogtes. Geen ellenlange bindteksten maar kort en krachtige vragen aan het publiek of ze het naar hun zin hadden, etc. Hierdoor bleef de ganse set doordenderen als een ‘TGV on speed’, waarbij DevilDriver gretig putte uit hun 4 reeds uitgebrachte albums: ‘Devildriver’ (2003), ‘The Fury of our Maker’s hand’ (2005), ‘The last kind words’ (2007) en ‘Pray for the villains’ (2009). En die TGV nam bruusk halt kort na middernacht met de krachtige encore “These fighting words”.

De avondklokaan de Vk* kon opgegeven worden. De demonen waren uitgedreven en de kalmte keerde terug over het talrijk opgekomen publiek. Mission accomplished! Het is ongeduldig wachten op het nieuwe album ‘Beast’ waarvan de release voorzien is begin 2011. Dit wordt zeker terug een beestig album van het beestige Devildriver!

Setlist DevilDriver
[1] I could care less [2] Hold back the day [3] Pray for villains [4] Head intot headache (let ‘em rot [5] Clouds over California [6] Fate stepped in [7] Forgiveness is a 6 gun [8] Not all who wander are lost [9] It’s in the cards [10] Nothing’s wrong [11] Impending disaster [12] End of the line [13] Meet the wretched // [encore] These fighting words

Organisatie: Vk*, Sint-Jans Molenbeek